Ngày 03/ 4/2026, Câu lạc bộ Cựu lưu học sinh Việt Nam tại Nhật Bản (VAJA) với sự tài trợ và hợp tác của Quỹ Quốc tế Toshiba (Toshiba International Foundation - TIFO) đã tổ chức buổi báo cáo trực tuyến nhằm công bố và trình bày tóm tắt nội dung, kết quả nghiên cứu từ các báo cáo viên là các tiến sĩ trẻ đã được nhận học bổng nghiên cứu sau tiến sĩ năm 2025 thuộc chương trình Fellowship do TIFO tài trợ. Buổi báo cáo được thực hiện theo hình thức trực tuyến với hơn 40 người tham dự bao gồm lãnh đạo của TIFO, đại diện Ban Chấp hành VAJA, các báo cáo viên và một số đại biểu thuộc các Trường đại học nơi các tiến sĩ đang làm việc.
Việc hoàn thành các công trình nghiên cứu này là kết quả liên tục của việc hợp tác giữa VAJA và TIFO. Từ năm 2015, VAJA và TIFO đã ký kết hợp tác trong việc tuyển chọn, giới thiệu và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ đã nhận bằng Tiến sĩ tại Nhật Bản và đã trở về nước công tác ít nhất 5 năm, để quay trở lại Nhật Bản tiếp tục thực hiện các nghiên cứu ngắn hạn sau tiến sĩ. Riêng trong các năm 2021 và 2022, căn cứ theo các điều kiện nghiện cứu trong tình hình đại dịch Covid, việc quay trở lại Nhật Bản thực hiện các nghiên cứu không thực hiện được. Thay vào đó, chương trình đã được TIFO tổ chức cho 15 tiến sĩ trẻ, tổng 2 năm là 30 người với các nghiên cứu được thực hiện tại Việt Nam và đã được báo cáo ngày 26/02/2022.
Trong năm tài khóa 2025, theo sự lựa chọn và giới thiệu của VAJA, đã có 4 tiến sĩ trẻ thuộc các tiêu chuẩn trên được TIFO hỗ trợ để sang Nhật Bản thực hiện các chương trình nghiên cứu sau tiến sĩ (ngắn hạn) từ tháng 10 /2025 đến tháng 3 /2026. Ngoài các báo cáo của các tiến sĩ đã thực hiện các nghiên cứu lần này, VAJA cũng mời 2 tiến sĩ đã được thực hiện chương trình Fellowship trong năm 2022 cùng báo cáo công tác nghiên cứu là TS Phạm Thị Hà (Trường Đại học CMC) và TS Nguyễn Vũ Sơn (Đại học Nông nghiệp) cùng báo cáo kết quả công tác nghiên cứu đã được thực hiện của mình.
Tham dự buổi báo cáo có ông Yamazaki Hiroki- Chủ tịch TIFO cùng ông Oomori Keisuke - Ủy viên lãnh đạo Quỹ TIFO, ông Phan Trung Nghĩa - Phó Chủ tịch VAJA, bà Nguyễn Huyền Trang - Tổng thư ký VAJA, Văn phòng và một số đại diện khác của Ban Chấp hành VAJA.
Ông Yamazaki Hiroki - Chủ tịch TIFO phát biểu
Buổi báo cáo được bắt đầu với lời phát biểu khai mạc của ông Phan Trung Nghĩa, Phó Chủ tịch thường trực của VAJA. Thay mặt VAJA, Phó Chủ tịch đã bày tỏ niềm vui mừng với sự thành công liên tục của chương trình Fellowship do TIFO thực hiện phối hợp với VAJA đã trải qua 10 năm, với những kết quả nghiên cứu đạt được của các nghiên cứu sinh trong nhiều lĩnh vực và được đánh giá cao. Từ đó tin tưởng vào sự tiếp tục thành công của các chương trình trong thời gian tới trong sự hợp tác tốt giữa VAJA và TIFO.
Các nghiên cứu được báo cáo kỳ này thuộc các lĩnh vực: quản lý vệ sinh môi trường; nông nghiệp; quản lý tài chính hộ gia đình và trong an ninh năng lượng quốc gia; thú y.
Mở đầu phần báo cáo của các tiến sĩ trẻ là báo cáo với đề tài về quản lý vệ sinh môi trường của Tiến sĩ Ngô Thị Lan Phương. Căn cứ vào các kinh nghiệm của Nhật Bản đồng thời đối chiếu các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam trong lĩnh vực quản lý thu gom rác thải, đề tài đã góp phần nêu lên một bức tranh tổng thể về các giải pháp hiện thực, hữu hiệu trong điều kiện nhận thức và thói quen có tính xã hội hiện tại để giải quyết tốt hơn việc thực thi các văn bản pháp luật trong vấn đề quản lý vệ sinh môi trường tại Việt Nam hiện nay.
Tiến sĩ Ngô Thị Lan Phương báo cáo
Tiến sĩ Đoàn Chí Cường báo cáo
Lĩnh vực nông nghiệp trong kỳ này được thực hiện với hai nghiên cứu của hai tiến sĩ trẻ: Tiến sĩ Đoàn Chí Cường thuộc Đại học Sư phạm Đà Nẵng với đề tài “Bảo quản sau thu hoạch và phân tích chất lượng rau quả”; và Tiến sĩ Nguyễn Đình Cường, thuộc khoa Công nghệ Sinh học, trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Đà Nẵng, với đề tài “Di truyền và chọn giống cây trồng nhằm nâng cao khả năng chống chịu stress sinh học trong một nền nông nghiệp bền vững”. Với TS Đoàn Chí Cường, kết quả nghiên cứu đã góp phần giải quyết những trăn trở của ngành nông nghiệp trong điều kiện còn hạn hẹp về phương pháp bảo quản sau thu hoạch tại Việt Nam, sự tăng tốc biến đổi khí hậu, nhu cầu phân tích đầy đủ hơn trong vấn đề bảo quản chất lượng với sự hỗ trợ trong một nền nông nghiệp thông minh. Với TS Nguyễn Đình Cường, kết quả nghiên cứu đã góp phần hiệu thực tiễn trong việc chóng lại tác hại của loài rầy nhảy (planthopper) gây bệnh vốn đã làm thiệt hại tới năng suất lúa tại Việt Nam và Nhật Bản.
Trong một nghiên cứu liên quan vấn đề quản lý tài chính trong hộ gia đình với đề tài “Tín dụng vi mô và cơ cấu chi tiêu hộ gia đình: Nghiên cứu tại vùng nông thôn Việt Nam” của TS Lê Việt Giáp tại Đại học Kinh tế Huế đã phân tích một số cơ cấu và ảnh hưởng của tín dụng gia đình trong quan điểm về Tiêu chuẩn sống của hộ gia đình Việt Nam hiện nay trong các lĩnh vực như giáo dục, việc làm, sức khỏe, thu nhập, chi tiêu và giảm bớt đói nghèo tại các vùng nông thôn Việt Nam.
Các đề tài đều được nghiên cứu trong sự hợp tác và tham khảo với các Trường đại học liên quan của Nhật Bản cũng như các giáo sư đã từng giảng dạy các tiến sĩ trẻ. Điều này đã góp phần cho việc nghiên cứu và kết quả của các đề tài đạt được đúng các mục đích của chương trình Fellowship, góp phần tăng cường giao lưu trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật và sự hiểu biết lẫn nhau, sự kết nối giữa các cơ sở đào tạo, nghiên cứu của Việt Nam và Nhật Bản, không chỉ về học thuật mà còn mang lại các giá trị áp dụng thực tiễn.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cường và Tiến sĩ Lê Việt Giáp báo cáo
Phần báo cáo của 2 tiến sĩ đã được thực hiện các chương trình Fellowship trước đây là TS Phạm Thị Hà thuộc Đại học CMC và TS Nguyễn Vũ Sơn thuộc Đại học Nông nghiệp Việt Nam. Các báo cáo của 2 TS “cựu nghiên cứu sinh Fellowship” đã tập trung về giới thiệu các công trình nghiên cứu của mình từ khi tốt nghiệp tại Nhật Bản, cũng như mở rộng các kết quả nghiên cứu đã được khởi động từ các nghiên cứu theo học bổng Fellowship. Ngoài ra, các nội dung, chương trình giao lưu kết nối và phối hợp trong công tác nghiên cứu của các TS đối với các trường đại học và các thầy cô giáo cũ vẫn luôn được duy trì và phát triển, đã tạo nên mối quan hệ bền vững trong sự nghiệp cũng như trong cuộc sống của các cựu sinh viên đã học tập tại Nhật Bản và trưởng thành trong công tác tại Việt Nam.

Cựu nghiên cứu sinh Fellowship - TS Nguyễn Vũ Sơn và TS Phạm Thị Hà báo cáo
Với các thành công liên tục của các Tiến sĩ trẻ đã tham gia học bổng Fellowship do TIFO tài trợ, sự phối hợp giữa VAJA và TIFO trong 10 năm qua đã mang lại hiệu quả lớn trong việc trao cho các tiến sĩ trẻ là cựu sinh viên tại Nhật Bản các cơ hội tăng cường nghiên cứu trong lĩnh vực hoạt động của mình, đồng thời tăng cường kết nối, phối hợp với các trường đại học Nhật Bản cũng như các thầy cô giáo cũ trong việc phát triển sự nghiệp, tăng cường tình hữu nghị vốn có giữa Việt Nam và Nhật Bản trong lĩnh vực giáo dục.
Kết quả của các chương trình Fellowship trong 10 năm qua đã củng cố niềm tin tưởng vào sự phối hợp giữa Quỹ Quốc tế Toshiba cùng với VAJA trong việc tiếp tục tạo điều kiện cho các cựu sinh viên Việt Nam tại Nhật Bản, đặc biệt là các tiến sĩ có cơ hội trở lại Nhật Bản, tiếp tục nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam cũng như ngày càng phát triển tình hữu nghị giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.
日本語
English