日本語
English
Hội thảo JASE 4 được thực hiện trong một ngày với chủ đề chung “Hợp tác Giáo dục giữa ASEAN và Nhật Bản trong bối cảnh thế giới mới”. Các báo cáo gồm 2 báo cáo chủ chốt được trình bày tại phiên toàn thể, và 18 báo cáo thực hiện trong buổi chiều và được phân chia trình bày trong 3 tiểu ban: 1) Nguồn nhân lực và hợp tác giáo dục nguồn nhân lực; 2) Hoạt động giao lưu ngôn ngữ và văn hóa - một nền tảng của hợp tác giữa Đông Nam Á và Nhật Bản; và 3) Chính sách giáo dục ngoại ngữ trong bối cảnh mới của thế giới. Trải qua 3 kỳ tổ chức Hội thảo về giáo dục quốc tế Nhật Bản và ASEAN trong hơn 10 năm qua với sự quan tâm ngày càng sâu rộng của không chỉ các thành viên ASCOJA mà còn của rất nhiều đơn vị, tổ chức của Nhật Bản và Việt Nam. Chính vì vậy, tại lần này, Ban Tổ chức JASE 4 đã nhận được hơn 30 báo cáo, trong đó có 2 báo cáo chủ chốt được trình bày tại phiên toàn thể và 18 báo cáo được lựa chọn để trình bày tại các tiểu ban.
Các đại biểu, khách mời tại Hội thảo
Hội thảo đã hân hạnh nhận được sự quan tâm tham dự của các đại biểu. Về phía đại biểu Nhật Bản, Hội thảo đã vinh dự được đón tiếp Ngài Ito Naoki - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, ông Takebe Tsutomu - Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam, ông Hikihara Takeshi -Thành viên Ban Giám đốc ASJA International, nguyên Đại sứ Nhật Bản tại Lào, ông Matsuoka Kazuhisa - Tổng thư ký ASJA International và bà Hagihara Chikako - Chánh Văn phòng ASJA International, ông Yamazaki Hiroki - Giám đốc điều hành Quỹ Quốc tế Toshiba, ông Tomita Sho- Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Đông Á, cùng đại diện nhiều tổ chức uy tín như Japan Foundation, JICA, JETRO, JASSO, ANA và nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam. Về phía các nước Đông Nam Á, Hội thảo được chào đón các đại biểu là đại diện lãnh đạo và các báo cáo viên của 10 hội cựu lưu học sinh các nước Đông Nam Á tại Nhật Bản (gồm Indonesia, Philippines, Singapore, Malaysia, Myanma, Brunei, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam). Trong đó, đoàn báo cáo viên của Việt Nam đã thực hiện 8 trong số 18 báo cáo tại các tiểu ban chuyên đề của Hội thảo.
Đại diện 9 nước Đông Nam Á chụp ảnh cùng Đại sứ Ito Naoki
Về phía Việt Nam, tham dự hội thảo có ông Nghiêm Vũ Khải - Nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ, Nguyên Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản, Chủ tịch danh dự của VAJA, bà Nguyễn Thị Mai Hữu -Trưởng ban Đề án Ngoại ngữ Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo, ông Đỗ Tuấn Minh- Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, ông Nguyễn Hoàng Oanh - Hiệu trưởng Trường ĐH Việt Nhật, ông Ngô Tự Lập - Viện trưởng Viện Quốc tế Pháp ngữ. Ngoài các vị khách mời và các đại biểu, Hội thảo còn ghi nhận sự tham dự của đông đảo các giảng viên, sinh viên của Trường Đại học Ngoại ngữ.
Các đại biểu, khách mời tham dự Hội thảo JASE 4
Tại phiên toàn thể diễn ra trong buổi sáng, sau phần phát biểu khai mạc của Chủ tịch Ngô Minh Thủy và của ông Đỗ Tuấn Minh- Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam ông Ito Naoki đã phát biểu chúc mừng hội thảo. Đại sứ đánh giá cao “Trong hơn 10 năm qua, việc các nhà giáo dục và các nhà nghiên cứu của Nhật Bản và ASEAN cùng hội tụ tại một nơi để cùng nhau trao đổi ý kiến, đối thoại về tương lai của công tác giáo dục là điều hết sức có ý nghĩa và đáng trân trọng”. Với việc trích dẫn câu nói “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” được khắc tại Văn Miếu, Đại sứ đã chỉ rõ “việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng không chỉ đối với Việt Nam mà còn đối với Nhật Bản và các quốc gia ASEAN...”. Sau khi điểm qua vai trò của Trường Đại học Việt Nhật, Đại sứ bày tỏ hy vọng ngôi trường này sẽ góp phần trở thành một trung tâm đào tạo, nghiên cứu, giao lưu trí thức của toàn khu vực ASEAN. Đại sứ mong rằng thông qua việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và những góc nhìn chuyên môn của các đại biểu tham dự, những cơ hội hợp tác mới sẽ xuất hiện, đồng thời sự liên kết trong lĩnh vực giáo dục và học thuật giữa Nhật Bản và ASEAN sẽ tiếp tục được tăng cường hơn nữa về chiều sâu.
Chủ tịch VAJA - PGS. TS Ngô Mình Thuỷ phát biểu khai mạc
Ông Đỗ Tuấn Minh phát biểu khai mạc
Đại sứ Ito Naoki phát biểu khai mạc
Ông Hikihara Takeshi phát biểu khai mạc
Mở đầu phần nội dung chính của phiên toàn thể là bản báo cáo chủ chốt với tiêu đề “Xây dựng quốc gia bắt đầu từ xây dựng con người: Cách mà Xã hội lục giác và Bài kiểm tra năng lực tiếng Nhật thực tiễn (Nippon - Gaku) sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho Nhật Bản, Việt Nam và ASEAN” của ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ Hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam, vị chính khách đã và đang rất gắn bó với các chương trình hợp tác Nhật -Việt cũng như hoạt động hỗ trợ nguồn nhân lực nước ngoài tại Nhật Bản, điển hình như là người chủ trương trong xây dựng và phát triển Đại học Việt Nhật “không chỉ đơn thuần là “mở thêm một trường đại học”, mà “Sứ mệnh của trường là truyền đạt cho thế hệ trẻ Việt Nam truyền thống trí tuệ, công nghệ, văn hóa sản xuất và cấu trúc xã hội Nhật Bản - để vun đắp một loại hình đại học mới, nuôi dưỡng những cầu nối nhân văn giữa hai quốc gia”. Đồng thời “đào tạo nguồn nhân lực sẵn sàng làm việc trong các lĩnh vực Công nghệ thông tin, Trí tuệ nhân tạo, tiếng Nhật và kinh doanh - những người có thể kết hợp lý thuyết và thực tiễn, giải quyết các vấn đề thực tế”... Việc bồi dưỡng nguồn nhân lực trong thế giới ngày nay được chuyển từ mô hình cấu trúc “kim tự tháp” sang mô hình “xã hội lục giác” và sự chuyển dịch lao động với yêu cầu giáo dục thông qua Kỳ thi năng lực thực hành Nhật Bản học (Nippon-Gaku). Tất cả những yêu cầu đó “đều được gắn kết bởi một sợi chỉ duy nhất “xây dựng con người””, và “đầu tư không chỉ vào cơ sở vật chất mà còn vào phần mềm - vào con người và thể chế...”. Đặc biệt, ông Takebe Tsutomu đã chỉ ra “lỗ hổng từ phía Nhật Bản” trong con đường xây dựng từ chuỗi cung ứng hàng hóa cùng với các nước ASEAN trong hàng thập kỷ qua đến “Sự luân chuyển nhân tài ASEAN với “Chuỗi cung ứng nhân lực” và Bài kiểm tra năng lực thực tiễn về Nhật Bản học (Nippon-Gaku), trong đó phải tăng cường chú trọng hơn đến sự hiểu biết sâu sắc thực sự cần thiết để sống và làm việc tại Nhật Bản - các quy tắc của cuộc sống hàng ngày, thực hành quy tắc và kỷ luật nơi làm việc, hiểu biết hơn “tinh thần Nhật Bản”, là “những kiến thức Nhật Bản học thực tiễn, nó vượt ra ngoài vốn từ vựng và ngữ pháp, bao gồm cả tinh thần dân tộc, giá trị, chuẩn mực, sự hiểu biết những quy ước ngầm, văn hóa “đọc tình huống” và thực hành Ho-Ren-So của Nhật Bản”. Đó là sự hiểu biết thực tiễn, tích hợp giúp người nước ngoài có thể hành xử điềm tĩnh như những thành viên của xã hội Nhật Bản, mà cho tới nay, hệ thống giáo dục đối với người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản chưa đáp ứng được đầy đủ. Việc bổ sung mô hình giáo dục và kỳ thi Nippon-Gaku sẽ tạo nên “một cơ sở hạ tầng vô hình cho sự chung sống hài hòa giữa Nhật Bản và người nước ngoài có thể sống, làm việc và học tập tại Nhật Bản. Sau khi bày tỏ những quan điểm cơ bản và hệ thống về chiến lược của công cuộc xây dựng con người trong bối cảnh mới của thế giới, ông Takebe Tsutomu đã nêu bật mong muốn được triển khai các chiến lược đó “Khởi đầu từ Việt Nam, mở rộng khắp ASEAN và vươn ra thế giới”. Mô hình giáo dục Nippon - Gaku sẽ bắt đầu với “Mô hình Việt Nam” - nói cách khác, một hình thức Nippon-Gaku của người Việt Nam, do người Việt Nam thực hiện và dành cho người Việt Nam. Trong sự hợp tác chặt chẽ với Đại học Việt Nam-Nhật Bản, bao gồm cả việc tiến hành các kỳ thi thí điểm tại đó, chúng ta sẽ thiết kế và vận hành Nippon-Gaku theo cách phù hợp với văn hóa giáo dục của Việt Nam. Dựa trên kinh nghiệm đó, chúng ta sẽ phát triển mô hình Indonesia, mô hình Philippines, và các phiên bản dành riêng cho từng quốc gia trong ASEAN, được điều chỉnh phù hợp với ngôn ngữ, văn hóa và cơ cấu công nghiệp của mỗi quốc gia, với mục tiêu cuối cùng là thiết lập một “Tiêu chuẩn ASEAN”. Linh hồn của chiến lược giáo dục đó như ông Takebe Tsutomu đã chỉ ra là “Chính là thông qua giao lưu văn hóa mà nền văn hóa mới ra đời, công nghệ mới và sự tăng trưởng mới được sinh ra”. Ông bày tỏ mong muốn sâu sắc với “những người có mặt ở đây - những người hiểu cả văn hóa quê hương mình và văn hóa Nhật Bản từ bên trong - chính là những đối tác mà với sự hiểu biết sâu sắc và sự hợp tác của các bạn, cùng với sự khéo léo sáng tạo của các bạn, Nippon-Gaku sẽ phát triển thành Tiêu chuẩn ASEAN”. Với niềm tin qua suốt cuộc đời hoạt động của mình “xây dựng quốc gia bắt đầu từ xây dựng con người”, và “chính niềm tin giữa con người với nhau mới thực sự duy trì mối quan hệ giữa các quốc gia”, ông Takabe Tsutomu đã chỉ ra “Trong bối cảnh toàn cầu mới này, ASEAN đang vươn lên vị trí trung tâm của thế giới. Dưới khuôn khổ "Phát triển Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở" (Evolved FOIP), Nhật Bản và ASEAN phải hướng tới một thời đại mà tầm ảnh hưởng không chỉ dựa trên sức mạnh cứng như năng lực sản xuất và sức mạnh quân sự, mà còn dựa trên sức mạnh mềm - trí tuệ, văn hóa, nhân cách và sức mạnh của thông tin - và hơn thế nữa, hướng tới một mối quan hệ mà chúng ta chia sẻ không chỉ những gì khô khan và mang tính toán, mà còn cả sự tin tưởng ấm áp, nhân văn”.
Ông Takebe Tsutomu nhận hoa và Thư cảm ơn từ Ban tổ chức
Phiên hội thảo toàn thể được tiếp tục với báo cáo “Giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam: thực tiễn hiện tại và triển vọng tương lai”, do TS Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban quản lý Đề án quốc gia về Giáo dục Ngoại ngữ- Bộ Giáo dục và Đào tạo, trình bày. Trong đó, bà đã nêu rõ các chủ trương trong các chính sách lớn như Dự án Ngoại ngữ Quốc gia về tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và thúc đẩy việc giảng dạy ngôn ngữ của các nước láng giềng, trong khi công nghệ số đang tạo ra những cơ hội mới cho sự đổi mới trong thực tiễn dạy và học. Do đó, người học cần phát triển khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ, từ tiếng mẹ đẻ và quốc ngữ đến ít nhất một ngoại ngữ, để tiếp cận tri thức thế giới, thúc đẩy giao tiếp liên văn hóa và tham gia hiệu quả vào khoa học tiên tiến và nền kinh tế toàn cầu, thông qua các chính sách hiệu quả trong việc giảng dạy, học tập và thực hành ngoại ngữ.
TS Nguyễn Thị Mai Hữu nhận hoa và Thư cảm ơn từ Ban tổ chức
Sau 2 báo cáo chủ chốt nêu trên là 2 phiên thảo luận bàn tròn với 2 chủ đề: 1) Nhân lực và hợp tác về nhân lực giữa Nhật Bản và ASEAN và 2) Văn hoá- Ngôn ngữ tại Nhật Bản- ASEAN và hợp tác giữa Nhật Bản- ASEAN. Với sự chủ trì của PGS. TS Lâm Quang Đông- Đại học Ngoại ngữ Hà Nội, Đại diện của Nhật Bản và các nước Đông Nam Á đã tham gia thảo luận trong 2 phiên bàn tròn một cách tích cực, gợi mở nhiều vấn đề trong hợp tác nói chung và hợp tác giáo dục nói riêng.
Buổi chiều, Hội thảo được tiến hành với hình thức 3 tiểu ban song song. Tại Tiểu ban 1: “Nguồn nhân lực và hợp tác giáo dục nguồn nhân lực”, mở đầu với báo cáo “Xây dựng nhân lực sẵn sàng cho tương lai vượt ra ngoài các kỹ năng kỹ thuật trong quan hệ đối tác giáo dục ASEAN - Nhật Bản” của TS Lavi Peñaverde - Chủ tịch kiêm Giám đốc Hỗ trợ Học tập của Opus Ad Lucem Inc., Philippines. Báo cáo đã chỉ ra “Trong kỷ nguyên được định hình bởi sự thay đổi nhanh chóng về công nghệ và xã hội, “kỹ năng sẵn sàng cho tương lai” thường bị thu hẹp lại thành các năng lực kỹ thuật như kỹ năng số và trí tuệ nhân tạo”. Điều đó được coi là chưa đủ trong bối cảnh mới của thế giới đang đối mặt với thách thức là khoảng cách về sự sẵn sàng của con người. Từ đó định hình lại việc phát triển nguồn nhân lực bằng cách chuyển trọng tâm từ những gì người học biết sang con người mà họ đang trở thành, với mô hình F.R.A.M.E.- một cách tiếp cận toàn diện tập trung vào năm trụ cột cốt lõi: Nền tảng (tư duy), Khả năng phục hồi (sức chịu đựng), Sự phù hợp (giá trị), Ý nghĩa (tầm nhìn) và Biểu đạt (giao tiếp chân thực).
Phiên hội thảo tại Tiểu ban 1 tiếp tục được nóng lên với bài tham luận của ông Tomita Sho, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Đông Á (TOA), với tiêu đề “Bài kiểm tra năng lực thực hành về Nhật Bản học (Nippon-Gaku)”: Khái niệm hóa và thiết kế một cơ sở hạ tầng công cộng hướng đến một xã hội bao dung và chung sống toàn diện - Một khuôn khổ mới cho việc đánh giá tích hợp "Sự hiểu biết về xã hội và văn hóa Nhật Bản" và "Năng lực tiếng Nhật chủ động". Bài tham luận này là sự triển khai trực tiếp nội dung của bản báo cáo keynote trong phiên toàn thể của ông Takebe Tsutomu, nhằm nêu các vấn đề cụ thể trong triển khai Chương trình Phát triển Kỹ năng Việc làm (Ikusei-Shuro) dự kiến vào năm 2027, người nước ngoài tại Nhật Bản đang bước vào một giai đoạn mới, trong đó họ được đón nhận không phải như một nguồn cung lao động bên ngoài mà là cư dân và thành viên của cộng đồng địa phương. Chương trình này là một biện pháp hữu hiệu nhằm góp phần mở rộng cộng đồng "những người bạn của Nhật Bản". Như vậy, “Nippon-Gaku” đã được trình bày như một cơ sở hạ tầng công cộng hỗ trợ việc hiện thực hóa một xã hội hướng đến sự chung sống trong xã hội Nhật Bản của những người lao động nước ngoài và ý nghĩa của nó đối với hợp tác giáo dục giữa Nhật Bản và ASEAN.
Phát biểu của một số diễn giả tại tiểu ban 1
Các báo cáo của các diễn giả khác trong Tiểu ban 1 tập trung vào các vấn đề cụ thể trong quan sát, khám phá, kiến giải của các diễn giả về các vấn đề như: Quan hệ giữa số lượng sinh viên ASEAN và đầu tư của Nhật Bản vào các nền kinh tế ASEAN tương ứng thông qua số lượng doanh nghiệp Nhật Bản và lượng vốn FDI ở Malaysia (TS Law Wee Yeap); Triển khai tập trung vào phát triển năng lực lãnh đạo dựa trên phương pháp quản lý kiểu Nhật Bản ở Lào (MSc Phokhaysavanh Phothisane); Làm rõ sự biến đổi nhu cầu thực tế về tuyển dụng nguồn nhân lực nói tiếng Nhật tại các khu vực, tập trung vào tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh ở vùng Đông Bắc Việt Nam (TS Thân Thị Mỹ Bình, TS Đặng Hoài Thu); và Nghiên cứu phát triển nguồn tài nguyên ngôn ngữ cho từ tượng thanh trong manga shōnen Nhật Bản và thiết kế một mô hình chú thích ngữ nghĩa (TS Phạm Thị Dung).
Đối với nhóm chuyên đề tại Tiểu ban 2 “Hoạt động giao lưu ngôn ngữ và văn hóa - một nền tảng của hợp tác giữa Đông Nam Á và Nhật Bản”, qua các bản báo cáo được trình bày, đại biểu Nida Larpsrisawad của Thái Lan đã phân tích và chỉ ra những tiềm năng lớn cho cơ hội việc làm với Nhật Bản đang phát triển trong giới lao động trẻ dựa trên nhận thức về quan hệ Nhật Bản-Thái Lan trong thế hệ trẻ đương đại đang chuyển mình theo hướng cởi mở và linh hoạt hơn. Đại biểu Lim Si Wei của Singapore đã trình bày một kết quả khảo sát về ảnh hưởng của ngôn ngữ sử dụng tại bản địa tới trẻ em người nước ngoài đang sinh sống tại Singapore, như một cách kiểm chứng thêm về các lý luận trước đó của một số nhà khoa học đối với các trẻ em sống trong môi trường đa ngôn ngữ. Đại biểu Hayun Nurdiniyah của Indonesia đã trình bày một phương pháp “Học tập Quốc tế Trực tuyến Hợp tác” (COIL) như một phương pháp đổi mới hỗ trợ hợp tác quốc tế thông qua các nền tảng trực tuyến, kết nối sinh viên từ các quốc gia khác nhau trong các dự án chung.
Phát biểu của một số diễn giả tại tiểu ban 2
Cũng tại nhóm chuyên đề thuộc Tiểu ban 2, các đại diện của Việt Nam đã có 3 báo cáo nêu ra các cách nhìn và kiến giải đặc sắc. Nhóm tác giả gồm PGS.TS Ngô Minh Thủy và TS Fujinaga Kaoru và các thành viên khác trong Ban Phát triển Sách giáo khoa tiếng Nhật đã trình bày sự phát triển và hiện trạng của giáo dục tiếng Nhật ở các trường tiểu học và trung học, việc biên soạn sách giáo khoa, và một số đặc điểm của hai bộ sách giáo khoa tiếng Nhật hiện hành (cho vai trò ngoại ngữ thứ nhất/ thứ hai) dành cho học sinh trung học Việt Nam. Tác giả cũng phân tích những thuận lợi, khó khăn và hướng phát triển trong tương lai. Đại biểu Phạm Thu Hương-giảng viên, Khoa Nghiên cứu Nhật Bản Đại học Hà Nội, đã trình bày một vấn đề cụ thể trong sự xem xét yêu cầu phát triển năng lực ngôn ngữ trên tầm phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa trong trường hợp giảng dạy khái niệm “Omotenashi”, mà qua đó, đóng góp vào việc nghiên cứu giáo dục liên văn hóa bằng cách chỉ ra rằng việc tiếp nhận một nền văn hóa mục tiêu liên quan đến một quá trình diễn đạt cả tích cực và chọn lọc từ phía người học. Một báo cáo mang thêm tính đặc sắc cho hội thảo là báo cáo nghiên cứu của TS Ngô Tự Lập với tiêu đề “Trải nghiệm về đa văn hóa trong dịch thuật lời ca nhạc: Trường hợp dịch thuật lời ca trong dân ca Việt Nam - Nhật Bản”.
Đối với nhóm chuyên đề thuộc Tiểu ban 3 “Chính sách giáo dục ngoại ngữ trong bối cảnh mới của thế giới”. Đại biểu Ouch Sreypouv thuộc Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao Campuchia đã giới thiệu mô hình giao tiếp trong giảng dạy Tiểu học trong đó vai trò phản hồi của giáo viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh. Đại biểu Hjh Siti Salawati binti Hj Abu Hanifah từ Vụ Phát triển Chương trình giảng dạy, Bộ Giáo dục Brunei, đã giới thiệu một chương trình thí điểm giảng dạy tiếng Nhật từ học sinh lớp 7 từ năm 2025 của Bộ Giáo dục nhằm thúc đẩy sự hiểu biết liên văn hóa đồng thời hỗ trợ trao đổi giáo dục và văn hóa giữa Brunei Darussalam và Nhật Bản. Đại biểu của Myanmar, GS TS Dr. Zaw Min Aung, đã giới thiệu công việc khảo sát tình hình hiện tại về việc học tiếng Nhật và xu hướng du học Nhật Bản của sinh viên Myanmar trong sự phát triển mạnh mẽ của mối quan hệ kinh tế và giáo dục giữa hai nước, với các chỉ số chính bao gồm: số lượng trường dạy tiếng Nhật, số thí sinh dự thi Chứng chỉ Năng lực Tiếng Nhật (JLPT) và số thí sinh dự thi Kỳ thi Tuyển sinh Đại học Nhật Bản dành cho Sinh viên Quốc tế (EJU).
Phát biểu của một số diễn giả tại tiểu ban 3
Tại nhóm chuyên đề này, các đại biểu của VAJA đã tham gia 3 báo cáo. Trong đó báo cáo của TS Phạm Thị Thu Hà-Trưởng bộ môn Ngôn ngữ học Nhật Bản và Phương pháp giảng dạy tiếng Nhật, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với tiêu đề “ Xu hướng nghiên cứu và các vấn đề nghiên cứu về việc từ chối yêu cầu: hướng tới phương pháp Học tập đa phương thức Tiếng Nhật - Tiếng Việt” đã nêu một cách nhìn sâu hơn về học và sử dụng ngôn ngữ trong thực tế (các trường hợp từ chối). Như vậy, cùng với báo cáo của TS Phạm Thu Hương (Đại học Hà Nội) tại nhóm chuyên đề thứ 2 về việc phát triển năng lực ngôn ngữ trên tầm phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa trong trường hợp giảng dạy khái niệm “Omotenashi”, các nghiên cứu này đã góp phần trong việc thúc đẩy chiều sâu của việc giảng dạy/ tiếp thu ngôn ngữ và sử dụng trong thực tế của người học. Báo cáo của TS Đinh Thị Hương Hải- Phó khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, với tiêu đề “Những thuận lợi và thách thức trong sự tham gia của doanh nghiệp trong việc phát triển chương trình giảng dạy tiếng Nhật tại các trường đại học Việt Nam”, đã giới thiệu kết quả khảo sát được thu thập từ 56 doanh nghiệp và tổ chức sử dụng lao động tốt nghiệp ngành tiếng Nhật và 25 nhà quản lý và chuyên gia học thuật từ 8 trường đại học thông qua bảng hỏi và phỏng vấn chuyên sâu. Từ đó đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình phát triển chương trình giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động. Và cuối cùng, với tiêu đề “Tương tác học tập đồng đẳng trong các lớp học phiên dịch tiếng Nhật tại Việt Nam: từ hỗ trợ đối thoại đến học tập tự chủ” của TS Nguyễn Song Lan Anh-Giảng viên, Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Nhật Bản, Đại học Ngoại ngữ, đã giới thiệu nâng cao các khảo cứu trong phương pháp giảng dạy và thực hành phiên dịch, từ đó đưa ra những hàm ý thực tiễn cho việc tích hợp học tập đồng đẳng vào chương trình đào tạo phiên dịch viên và cho việc thiết kế các chương trình hợp tác Nhật Bản - ASEAN, trong đó coi học tập hợp tác dựa trên đồng đẳng là chiến lược sư phạm cốt lõi.
Trong phần thảo luận, các đại biểu tham dự đã thể hiện mối quan tâm bằng nhiều câu hỏi trao đổi, phản biện hoặc bổ sung rất phong phú. Mọi báo cáo đều nhận được các câu hỏi hoặc ý kiến trao đổi, điều đó đã làm cho Hội thảo tăng thêm phần sôi động và chất lượng.Sau khi báo cáo và thảo luận của 3 tiểu ban kết thúc, Hội thảo được lắng nghe phần tổng kết do chủ trì của 3 tiểu ban trình bày. Hội thảo JASE 2026 đã được chuẩn bị rất chu đáo với khối lượng báo cáo nhiều hơn và đa dạng hơn những Hội thảo trước đó; đồng thời ngoài những vấn đề thường trực, nhiều diễn giả đã nêu bật và phân tích kỹ vấn đề xây dựng con người, nguồn nhân lực trong một tầm mức mới dựa trên đòi hỏi khách quan của sự tiến bộ xã hội đang tiến tới sự tiếp cận hài hòa giữa các nền văn hóa các nước ASEAN và Nhật Bản.
Người điều phối các tiểu ban phát biểu Tổng kết tiểu ban
Ban tổ chức trao Thư cảm ơn tới các Diễn giả và Người điều phối của Hội thảo
Hơn một thập kỷ đã qua kể từ khi VAJA phát kiến và tổ chức thực hiện chuỗi Hội thảo Giáo dục Quốc tế ASEAN - Nhật Bản với 4 kỳ thực hiện ngày càng ghi nhận những thành công, mang lại những giá trị sâu sắc trong cộng đồng ASEAN và Nhật Bản. Trong hoàn cảnh thế giới mới trải qua nhiều sự biến động lớn, từ đại dịch Covid đến những vấn đề như địa chính trị, quan hệ quốc tế, hoặc sự chuyển hướng mối quan tâm của nhiều quốc gia từ chủ nghĩa toàn cầu sang chủ nghĩa dân tộc. Tất cả những vấn đề đó kéo theo nhiều sự thay đổi lớn ở cả tầm vĩ mô và vi mô trong giáo dục. Trong điều kiện đó, Hội thảo đã làm tốt vai trò cùng dẫn đường cho nhận thức của cộng đồng ASEAN - Nhật Bản về một xã hội chung sống hài hòa và vì lợi ích chung, mang lại hạnh phúc cho các quốc gia trong cộng đồng./.
Phó Chủ tịch thường trực CLB VAJA - PGS. TS Phan Trung Nghĩa phát biểu kết thúc Hội thảo JASE 4
